Krzysztof Pyra radiolog zabiegowy

WIĘCEJ

k.pyra@poczta.fm

email:

Radiolog zabiegowy

Krzysztof Pyra

Krzysztof Pyra Radiolog zabiegowy
Krzysztof Pyra radiolog zabiegowy

Dr hab. n. med.

Zakład Radiologii Zabiegowej i Neuroradiologii

SPSK4 Lubelskiego Uniwersytetu Medycznego

ul. Jaczewskiego 8, 20-954 LUBLIN

tel:

691 507 825

WWW.KRZYSZTOFPYRA.PL

IMPLEMENTATION AND DESIGN: FRENCH TOAST

ALL RIGHTS RESERVED - 2021 KRZYSZTOFPYRA.PL

Pierwotne nowotwory złośliwe wątroby są 3 pod względem częstości przyczyną zgonów z powodu nowotworów złośliwych (692 000 zgonów rocznie na całym świecie). Ta grupa nowotworów stanowi 7% wszystkich rozpoznawanych nowotworów złośliwych, a rak wątrobowokomórkowy (hepatocellular carcinoma – HCC) odpowiada za >90% zachorowań. Częstość występowania HCC zwiększa się na całym świecie. Jego leczenie polega na stosowaniu różnych metod. Jedną z nich jest chemoembolizacja.

Co to jest nowotwór wątroby i jak się go diagnozuje?

Pod tą nazwą kryje się grupa chorób, która obejmuje zmiany łagodne w tym np. naczyniak krwionośny wątroby, ogniskowy rozrost guzkowy oraz złośliwe takie jak rak wątrobowokomórkowy, wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych.

Diagnostyka nowotworów wątroby odbywa się za pomocą ultrasonografii, tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego. Wyniki uzyskane z tych urządzeń często wzajemnie się uzupełniają. Zdarza się, że część guzów wymaga jeszcze dodatkowego rozpoznania poprzez np. biopsję/wycięcie bądź wczesnego badania kontrolnego.

Co może mieć wpływ na powstanie raka wątroby?

Jest to choroba częściej występująca u mężczyzn. Rak wątrobowokomórkowy stanowi nowotwór złośliwy wątroby i zazwyczaj rozwija się w wyniku marskości wywołanej alkoholem, z powodu wirusów lub na podłożu żółciowym. Do innych czynników inicjujących to schorzenie zalicza się: włóknienie, stłuszczenie, choroby metaboliczne (hemochromatoza, choroba Wilsona).

Jak objawia się nowotwór wątroby?

Jego symptomy najczęściej rozpoznaje się dopiero w późniejszych stadiach, bo wcześniej nowotwór złośliwy wątroby nie daje charakterystycznych objawów. W momencie, gdy guz osiągnie duże rozmiary, wówczas chory odczuwa:

  • ból brzucha i powiększenie się jego obwodu,
  • obrzęki kończyn dolnych,
  • gorączkę,
  • spadek masy ciała,
  • ogólne osłabienie.

Rzadko pojawia się także żółtaczka. Gdy jednak wystąpi, może świadczyć o zaawansowanej postaci nowotworów wątroby. Może również spowodować samoistne krwawienie do jamy otrzewnej.

Jak rozpoznaje się nowotwory wątroby?

Zazwyczaj wczesne postacie rozpoznaje się przypadkowo podczas wykonywania USG lub w trakcie rutynowej kontroli pacjentów z chorobami wątroby. Występujący we krwi marker AFP ma niską czułość (40–65%) i swoistość (76–96%). Dla potwierdzenia uzyskanego wyniku oraz zaplanowania leczenia operacyjnego wykonuje się tomografię komputerową i/lub rezonans magnetyczny. Czasami korzysta się także z angiografii (obrazowania naczyń).

Jeśli u pacjenta nie planuje się resekcji, czyli wycięcia chorego organu, wówczas biopsja nie jest konieczna. W przypadku osób z grupy ryzyka, czyli z marskością wątroby bądź jej zapaleniem typu B lub C, z reguły wykonuje się badanie USG i AFP z krwi co 6 miesięcy lub co określony czas ustalony przez lekarza specjalistę.

Jednak większość nowotworów złośliwych stanowią przerzuty guzów, które pierwotnie zlokalizowane są w innych narządach – głównie w jelicie grubym, płucach i piersiach.

Leczenie nowotworów wątroby

Są różne metody leczenia nowotworów wątroby, a jednym z nich jest resekcja (wycięcie) jej fragmentu z guzem – wykonywana laparoskopowo lub technikami klasycznymi poprzez cięcia skórne w nadbrzuszu. Jest to proponowane pacjentom, u których zmiany wykryte zostały bardzo wcześnie. W przypadku chorych z marskością wątroby możliwy jest przeszczep tego narządu przy spełnieniu tzw. kryteriów mediolańskich (pojedynczy guz o maksymalnej średnicy do 5 cm lub 3 guzy do maksymalnej średnicy 3 cm) lub „do siedmiu” – wielkość największego ogniska w centymetrach i pozostała liczba ognisk sumują się łącznie do maksymalnie 7.

Osobom, u których leczenie operacyjne nowotworów wątroby mogłoby przynieść więcej skutków negatywnych niż korzyści, proponuje się chemioterapię. Ponadto w wybranych przypadkach nieoperacyjnych guzów stosuje się m.in. chemoembolizację dotętniczą (TACE), termoablację (wykorzystanie fal radiowych) i ablację ultradźwiękową.

Na wczesnym etapie choroby angażuje się specjalistów z zakresu chirurgii onkologicznej oraz transplantologii. W późniejszych fazach leczenie nowotworów wątroby, w tym złośliwych prowadzą onkolodzy kliniczni oraz radiolodzy interwencyjni. Dodatkowym wsparciem zajmują się specjaliści medycyny paliatywnej.

Na czym polega zabieg chemoembolizacji?

Zabieg chemoembolizacji (transcatheter arterial chemoembolization – TACE) polega na wybiórczym wprowadzeniu cewnika do tętnic zaopatrujących nowotwór i podaniu przez jego światło materiału embolizacyjnego w formie partykuł nasączonych chemioterapeutykiem (lekiem). Pozwala to na uzyskanie miejscowego wysokiego stężenia cytostatyku w obrębie guza i odcięcie napływu krwi tętniczej do zmiany nowotworowej.

Działanie chemoembolizacji

TACE zawdzięcza swoją skuteczność dwóm mechanizmom. Większość guzów wątroby zaopatrywana jest w krew od strony tętniczej. Embolizacja gałęzi tętnicy wątrobowej blokuje dopływ krwi do guza i ogranicza jego wzrost do czasu, kiedy wytworzą się kolejne naczynia zaopatrujące nowotwór. Po drugie, miejscowe dostarczenie cystostatyku pozwala osiągnąć jego bardzo wysokie stężenie jedynie w obrębie guza. Unika się w ten sposób niekorzystnego działania cytostatyku na cały organizm, co ma miejsce przy chemioterapii ogólnoustrojowej. Równoczesne zamknięcie tętnic przez materiał embolizacyjny zabezpiecza przed wypłukiwaniem cytostatyku z łożyska naczyniowego guza. Nowoczesne materiały embolizacyjne, dzięki dokładnej kalibracji i mikroskopijnym rozmiarom rzędu 40µm/100µm, pozwalają na zamknięcie nawet najmniejszych naczyń.

Chemoembolizacja – kolejna zalecaną metodą leczenia guzów HCC

Proszę pamiętać, że jedyną metodą potencjalnie prowadzącą do wyleczenia jest resekcja zmian, termo ablacja lub transplantacja wątroby. Niestety, ze względu na stan ogólny czy zaawanasowanie procesu nowotworowego nie wszyscy chorzy kwalifikują się do wyżej wymienionych metod. Według oficjalnie rekomendowanej klasyfikacji BCLC, chemoembolizacja jest kolejną zalecaną metodą leczenia guzów HCC. Należy mieć na uwadze, że choroba nowotworowa to dynamiczny proces, a chemoembolizacja jest leczeniem paliatywnym, chociaż zdarzają się sytuacje, kiedy u chorych ze zmianą nieoperacyjną dochodzi do wystarczającego zmniejszenia guza (downstaging), aby ponownie móc rozważyć możliwość resekcji. W ramach jednego cyklu leczenia, wykonuje od 2 do 4 zabiegów (najczęściej 3) w odstępach 3–4 tygodniowych. Po pełnym cyklu następuje 4/8 tygodni przerwy, następnie kontrolne badania laboratoryjne i obrazowe.

Zabiegi te w ramach umowy z NFZ wykonuję w:

Świętokrzyskim Centrum Onkologii

Stefana Artwińskiego 3

25-734 Kielce

Samodzielny Publiczny Specjalistyczny

Szpital Zachodni im. św. Jana Pawła II

Daleka 11

05-825 Grodzisk Mazowiecki

W celu konsultacji proszę o kontakt telefoniczny lub drogą email.

chemoembolizacja
leczenie nowotworów wątroby

Chemoembolizacja nowotworów wątroby

logo

Jakie nowotwory wątroby są leczone metodą chemoembolizacji?

Stosowana przez radiologów zabiegowych chemoembolizacja wykorzystywana jest w celu zmniejszenia rozmiarów pierwotnych zmian, takich jak: rak wątrobowo-komórkowy (HCC) i wewnątrzwątrobowy dróg żółciowych. Możliwe jest także leczenie nowotworów wątroby złośliwych lub łagodnych, będących przerzutami z: jelita grubego, sutka, gałki ocznej oraz guzów neuroendokrynnych i mięsaka.

Dlaczego nowotwory złośliwe często dają przerzuty do wątroby?

Zauważa się, że nowotwory złośliwe rozprzestrzeniają się do wątroby z innych obszarów ciała. Komórki rakowe zazwyczaj są agresywne i atakują inne narządy. Przemieszczają się za pośrednictwem krwiobiegu, a następnie replikują się w nowym miejscu. W szczególności wątroba zapewnia sprzyjające warunki dla przerzutów ze względu na bogate ukrwienie i obecność płynów ustrojowych, co sprzyja wzrostowi komórek. Faktem jest, że intensywniejszy przepływ krwi odbywa się jedynie w płucach.

Czym się różni nowotwór złośliwy wątroby od łagodnego?

Guzy łagodne mogą czasami rosnąć na tyle duże, że powodują różne dolegliwości, ale nie rozrastają się do pobliskich tkanek ani nie rozprzestrzeniają się na odległe części ciała. Przerzuty może dawać nowotwór złośliwy wątroby. Łagodną zmianę poddaje się zazwyczaj leczeniu chirurgicznemu. Chemoembolizacja może zniwelować bolesne objawy, jakie towarzyszą guzom rakowym.

Kiedy nowotwór wątroby można poddać resekcji?

Jeśli rak jest we wczesnym stadium, a większa część narządu jest zdrowa, operacja może być metodą leczenia wątroby. Niestety niewielu pacjentów się kwalifikuje. Ważnymi czynnikami, branymi pod ocenę, są: wielkość guza oraz jego wpływ na pobliskie naczynia krwionośne. Większe zmiany łagodne oraz nowotwory złośliwe, które atakują naczynia, częściej dają nawroty lub rozprzestrzeniają po resekcji do innych obszarów ciała. Istotna jest również kondycja wątroby i ogólny stan zdrowia pacjenta. Dla niektórych osób z rakiem we wczesnym stadium alternatywną opcją może być przeszczep lub chemoembolizacja.

Czy częściowa hepatektomia może być stosowana łącznie z chemoembolizacją?

Obecnie wciąż prowadzone są badania kliniczne, sprawdzające, czy pacjentom po częściowej hepatektomii może pomóc inne leczenie oprócz zabiegu chirurgicznego. Bardzo prawdopodobne jest, że stosowanie chemoembolizacji lub alternatywnych technik terapii nowotworów wątroby wraz z resekcją, jest w stanie wydłużyć niektórym pacjentom życie. Jakkolwiek niezbędne są dalsze analizy, aby dokładnie poznać wartość dodania nowych metod, takich jak chemoembolizacja, do operacji guzów, które nie są złośliwe.

Kiedy wątroba ze zmianą nowotworową wymaga przeszczepu?

Jeśli rak, który nie jest złośliwy, zostanie zdiagnozowany we wczesnym stadium, ale reszta narządu nie jest zdrowa, może być konieczne leczenie nowotworów wątroby na drodze przeszczepu. Jest on również opcją, jeśli guz znajduje się w części organu, która utrudnia jego usunięcie, np. blisko dużego naczynia krwionośnego. Zdarza się, że kandydaci do transplantacji długo czekają na nowy narząd. Zazwyczaj poddawani są wówczas takim zabiegom jak ablacja lub chemoembolizacja po to, aby utrzymać raka pod kontrolą.